ویتالیک بوترین، خالق اتریوم، با ارائه پیشنهاد جایگزینی ماشین مجازی اتریوم (EVM) با معماری متن باز RISC-V، راه حلی انقلابی برای چالش دیرینه مقیاس پذیری این بلاک چین پیشنهاد کرده است. این تغییر زیرساختی، وعده افزایش چشمگیر سرعت و کارایی شبکه و تحولی اساسی در اجرای قراردادهای هوشمند را می دهد. در این مقاله، ضمن بررسی عمیق اصول معماری RISC-V و دلالت های این پیشنهاد بر آینده اتریوم، به تحلیل واکنش های جامعه توسعه دهندگان به این ایده متحول کننده خواهیم پرداخت.
معماری RISC-V چیست؟
معماری RISC-V، به عنوان یک مجموعه دستورالعمل (ISA) مدرن و متن باز مبتنی بر اصول RISC، نقشه ای پایه برای عملکرد پردازنده ها ارائه می دهد. طراحی ماژولار، کارایی بالا و انعطاف پذیری ذاتی آن که از زمان پیدایش در دانشگاه کالیفرنیا در سال 2010 تعبیه شده، امکان سفارشی سازی مقرون به صرفه را برای طیف وسیعی از کاربردها از پردازش در ابر رایانهها و دستگاه های همراه تا فناوری های نوظهوری مانند بلاک چین فراهم کرده است. در همین راستا، ویتالیک بوترین در آوریل 2025 پیشنهادی تحول آفرین را برای شبکه اتریوم مطرح کرد: جایگزینی ماشین مجازی فعلی (EVM) با معماری RISC-V به منظور رفع اساسی محدودیت های مقیاس پذیری و افزایش چشمگیر سرعت و کارایی در لایه اجرایی این بلاک چین.
مزایای معماری RISC-V چیست؟
مزایای کلیدی RISC-V نسبت به EVM فعلی اتریوم، عمدتاً در افزایش رادیکال کارایی و بهینه سازی برای فناوری های مقیاس پذیری مدرن مانند اثبات های دانش صفر (ZK) خلاصه می شود. بر اساس دیدگاه ویتالیک بوترین، این معماری با حذف سربارهای محاسباتی ذاتی EVM مانند محاسبات گس و مدیریت پیچیده حالت می تواند در تئوری تا 100 برابر بهبود عملکرد ارائه دهد. این افزایش سرعت و کاهش مصرف منابع، مستقیماً به پردازش سریع تر قراردادهای هوشمند، کاهش احتمالی کارمزدهای گس و توانایی شبکه برای مدیریت تراکنش های بسیار بیشتر منجر می شود. نقطه قوت اصلی RISC-V در این زمینه، سازگاری ذاتی و بهینه بودن آن برای محاسبات مورد نیاز در تولید اثبات های دانش صفر است که هسته راه حل های مقیاس پذیری مانند رول آپ های ZK را تشکیل می دهد.
پیشنهاد بوترین عموماً نه بر جایگزینی کامل EVM، بلکه بر استفاده از RISC-V به عنوان یک بک اند پردازشی کارآمد برای zkEVMها و رول آپ های ZK متمرکز است تا هزینه و زمان تولید این اثبات ها را به حداقل برساند. در این چارچوب، RISC-V به عنوان مکملی قدرتمند برای اکوسیستم فعلی عمل می کند که مسیر دستیابی به مقیاس پذیری گسترده و ارتقای حریم خصوصی را از طریق لایه 2 تسریع می بخشد. اگرچه این انتقال با چالش هایی مانند نیاز به سازگاری و احتمال ایجاد اختلال در قراردادهای موجود همراه است اما در مجموع، معماری باز، ماژولار و ساده تر RISC-V گزینه بهینه تری برای آینده اجرای قراردادهای هوشمند و زیرساخت های اثبات دانش صفر ارائه می دهد.
چگونه معماری RISC-V در اتریوم پیاده سازی می شود؟
پیاده سازی RISC-V در اتریوم هنوز در مرحله پیشنهاد و بحث است و ویتالیک بوترین چندین مسیر ممکن را مطرح کرده است. یکی از این راه حل ها، اجرای دوگانه ماشین های مجازی است که در آن EVM سنتی در کنار یک ماشین مجازی جدید مبتنی بر RISC-V فعال می ماند. این رویکرد به توسعه دهندگان آزادی انتخاب می دهد و با تضمین قابلیت فراخوانی متقابل بین قراردادهای دو محیط، از شکستن اکوسیستم موجود جلوگیری می کند. گزینه رادیکال تر، جایگزینی کامل EVM است که مستلزم تغییر در پروتکل اصلی و تبدیل یا بازنویسی قراردادهای فعلی به زبانی سازگار با RISC-V خواهد بود.
چالش اصلی در هر سناریو، حفظ سازگاری عقب گرا و جلوگیری از اختلال در هزاران قرارداد هوشمند و DApp فعال است. یک راهکار کلیدی برای این مشکل، استفاده از یک مفسر (interpreter) یا لایه ترجمه است که دستورات EVM را به RISC-V برگردانده و به توسعه دهندگان اجازه می دهد از هم اکنون برای معماری جدید کدنویسی کنند، در حالی که برنامه های قدیمی بدون وقفه به کار خود ادامه می دهند. این انتقال، اگر با دقت اجرا شود، می تواند هم تراز با تحولات بزرگی مانند مرج (The Merge) در سال 2022 باشد که شبکه را به اثبات سهام منتقل کرد و پایه ای برای بهینه سازی های آینده مانند مقیاس پذیری از طریق RISC-V فراهم آورد.
موافقان و مخالفان: نبرد بر سر آینده معماری اتریوم
پیشنهاد ویتالیک بوترین برای ادغام معماری RISC-V در اتریوم، جامعه فنی را به دو جناح منتقد و موافق تقسیم کرده است. منتقدانی مانند برنامه نویس بن آدامز هشدار می دهند که این تغییر می تواند با ایجاد تنگنا های جدید، عملکرد اصلی شبکه را به خطر بیندازد. او و دیگر کارشناسان استدلال می کنند که اگرچه RISC-V برای محاسبات اثبات دانش صفر (ZK) بهینه تر است اما محدود کردن اجرای قراردادهای هوشمند از سطح داده ساختارهای سطح بالا (مانند U256 در EVM) به دستور العمل های سطح پایین رایانه، ممکن است سرعت ساخت و پردازش بلاک ها را به طور چشمگیری کاهش دهد و در نهایت کارایی کلی را تضعیف کند.
در مقابل، موافقانی مانند آدام کوکران ذات ایده را مفید و راهگشا برای رفع گلوگاه های لایه اصلی اتریوم می دانند. با این حال، حتی آنها نیز بر این نکته تأکید دارند که اولویت بندی این تغییر بنیادین با توجه به پیچیدگی های فنی مهندسی، هزینه های سنگین اجرا و نیاز به انتقال بی وقفه اکوسیستم موجود، یک سؤال جدی است. به اعتقاد این گروه، در شرایطی که راه حل های لایه دو (مانند رول آپ ها) در حال حاضر در حال پیشرفت هستند، آیا تمرکز بر این تغییر رادیکال در لایه یک، بهترین استفاده از منابع و زمان جامعه اتریوم محسوب می شود؟ این بحث، هسته یک تصمیم گیری حیاتی برای مسیر آینده اتریوم را تشکیل می دهد.
کلام آخر
پیشنهاد جایگزینی یا تکمیل EVM با معماری RISC-V، اگرچه وعده ساده سازی بنیادی و افزایش چشمگیر کارایی و مقیاس پذیری را می دهد اما در گرو عبور از چالش های عمیق فنی و اجتماعی است. تحقق این ایده نیازمند یک بازنگری چند ساله در معماری لایه یک اتریوم و مهم تر از آن، جلب اجماع گسترده در یک جامعه غیرمتمرکز با منافع متنوع است. در نهایت، موفقیت این طرح نه تنها به برتری فنی، بلکه به توانایی متقاعد کردن جامعه توسعه دهندگان و ذینفعان مبنی بر ضرورت این تحول پرهزینه و اولویت آن نسبت به راه حل های جایگزین (مانند تمرکز بر لایه دو) بستگی خواهد داشت.