پروژه شبکه اجتماعی غیرمتمرکز (DeSo)، یک بلاک چین تخصصی و پیشرو است که با هدف میزبانی از پلتفرم ‌ها و اپلیکیشن ‌های رسانه ‌ای طراحی شده تا تجربه ‌ای متفاوت از تعاملات دیجیتال را ارائه دهد؛ در این اکوسیستم، رمزارز DESO به عنوان توکن بومی، وظیفه تأمین امنیت و تسهیل عملیات شبکه را بر عهده دارد و به تولیدکنندگان محتوا اجازه می‌ دهد تا از طریق مدل ‌های درآمدی نوین با مخاطبان خود ارتباط برقرار کنند. این پروژه با باز پس ‌گیری مالکیت داده‌ ها به کاربران و ایجاد فضایی مقاوم در برابر سانسور، بستری نوآورانه برای رسانه‌ های اجتماعی فراهم کرده است که در این مقاله، با بررسی دقیق جزئیات فنی بلاک چین DeSo و نقش کلیدی رمزارز DESO، ابعاد و مزایای منحصر به‌ فرد آن را مورد تحلیل قرار می ‌دهیم.

پروژه شبکه اجتماعی غیرمتمرکز (DeSo) چیست؟

پروژه شبکه اجتماعی غیرمتمرکز (DeSo) که در سال 2021 توسط بنیاد DeSo معرفی شد، یک زنجیره بلاک چین نسل جدید است که برخلاف پروژه‌ های پیشین، به ‌طور اختصاصی برای میزبانی پلتفرم ‌ها و اپلیکیشن‌ های رسانه ‌ای طراحی شده است. در حالی که بلاک چین‌ های اولیه ‌ای مانند بیت‌ کوین و اتریوم بر امنیت و قراردادهای هوشمند تمرکز داشتند، DeSo با هدف معرفی یک معماری نوین، تمرکز خود را بر زیرساخت ‌های ویژه‌ رسانه ‌های اجتماعی معطوف کرده است تا تجربه ‌ای متفاوت از تعاملات دیجیتال را ارائه دهد.

توسعه‌ دهندگان این پروژه معتقدند که زیرساخت مورد نیاز برای رسانه ‌های اجتماعی با پلتفرم‌ های امور مالی غیرمتمرکز (DeFi) کاملاً متفاوت است؛ از این رو، DeSo فضایی تخصصی برای ایجاد اپلیکیشن ‌های اجتماعی ایجاد کرده که در آن کاربران تسلط کامل بر داده‌ ها و محتوای خود دارند. این بلاک چین با هدف تسریع جنبش ‌های اجتماعی غیرمتمرکز، محیطی مقاوم در برابر سانسور و بدون مجوز فراهم می کند که در آن تولیدکنندگان محتوا می ‌توانند از طریق مدل ‌های درآمدی جدید، با مخاطبان خود تعامل مستقیمی داشته باشند.

نقش کلیدی و کارکرد رمزارز DESO

رمزارز DESO به عنوان توکن بومی و اصلی این شبکه، نقش حیاتی در حفظ امنیت و تکمیل عملیات ‌های زنجیره ‌ای ایفا می‌ کند. این رمزارز مشابه بیت ‌کوین و اتریوم، واحد اصلی تبادلات در شبکه محسوب می‌ شود و در حالی که DESO دارایی اصلی بلاک چین است، سایر توکن ‌های موجود در اپلیکیشن‌ های این شبکه، تنها از طریق آن مدیریت می ‌شوند. در واقع، DESO موتور محرک تمامی تراکنش‌ های این اکوسیستم اجتماعی است.

بررسی رمزارز DESO

علاوه بر کاربردهای معاملاتی، رمزارز DESO قابلیت‌ های حاکمیتی ویژه‌ ای را نیز برای دارندگان خود فراهم می ‌کند. با گسترش شبکه، صاحبان این توکن می ‌توانند در فرآیند تصمیم‌ گیری و رأی ‌گیری در مورد بروزرسانی ‌ها و تغییرات ساختاری پروژه مشارکت کنند. این ویژگی، قدرت مدیریت شبکه را از نهادهای مرکزی به کاربران منتقل کرده و مدیریت آینده این پلتفرم را در اختیار جامعه‌ فعال آن قرار می ‌دهد.

توزیع رمزارز DESO با دقت طراحی شده تا از تمرکز بیش از حد در دست نهادهای خاص جلوگیری شود؛ به طوری که هیچ نهادی، حتی خود توسعه ‌دهندگان پروژه، بیش از 5 درصد از کل عرضه را در اختیار ندارد و مجموع سهم اعضای موسس کمتر از 20 درصد است. این رمزارز ابتدا در صرافی ‌های blockchain.com و AscendEX (BitMax سابق) برای سرمایه‌ گذاری و تجارت در دسترس بود و اخیراً با اضافه شدن به صرافی معتبر کوین‌ بیس (Coinbase)، دسترسی سرمایه‌ گذاران به آن گسترش یافته است. هدف اصلی پروژه، لیست شدن DESO در تمامی صرافی ‌های معتبر جهانی است تا امکان دسترسی و معامله آن برای عموم فراهم گردد.

روش کار شبکه اجتماعی غیرمتمرکز 

بلاک چین DeSo به عنوان یک زنجیره مستقل، تخصصی و غیرمتمرکز عمل می‌کند و متعهد به ذخیره‌ سازی داده‌ ها به صورت رکوردهای تغییرناپذیر در بلاک چین است. این پروژه با حفظ انعطاف ‌پذیری لازم، معماری زنجیره را برای دستیابی به اهداف خود تنظیم می ‌کند. داده‌ های متعددی از پلتفرم ‌های اجتماعی غیرمتمرکز، از جمله پست ‌ها، نظرات، تراکنش‌ های توکن اجتماعی و فعالیت‌ های مرتبط با رمزارز DESO، به صورت On-chain در این بلاک چین ذخیره می‌ شوند.

ذخیره‌ سازی امن اطلاعات کاربری و محتوای رسانه ‌ای

علاوه بر داده‌ های عمومی، تمامی حساب ‌های کاربری، تأییدیه ‌های حساب و فعالیت ‌های دارای توکن NFT نیز در بلاک چین DeSo ثبت می گردند. پیام ‌های کاربران به صورت رمزنگاری شده منتقل می ‌شوند تا حریم خصوصی آنها حفظ شود. در خصوص فایل ‌های رسانه ‌ای بزرگ مانند تصاویر و ویدئوها، به جای ذخیره ‌سازی مستقیم، لینک ‌هایی به این فایل ‌ها ارائه می ‌شود که مدیریتی متمرکز اما بدون خلل در تمرکززدایی کلی زیرساخت فراهم می ‌کند.

مدیریت داده‌ های حساس و طرح پشتیبان

اطلاعات حساس مانند شماره تلفن و آدرس ایمیل کاربران، مستقیماً در بلاک چین ذخیره نمی ‌شوند؛ بلکه نودهای شبکه DeSo مسئولیت نگهداری از این داده ‌ها را بر عهده دارند. این رویکرد ضمن اطمینان از کارایی، با ایجاد یک طرح پشتیبان، هرگونه اثرات منفی احتمالی تمرکز را کاهش می‌ دهد تا اطمینان حاصل شود که داده ‌ها در دسترس و امن باقی می ‌مانند.

هویت DeSo

کاربران شبکه اجتماعی غیرمتمرکز برای فعالیت در این پلتفرم، ابتدا یک "هویت DeSo" ایجاد می‌ کنند. این هویت مانند یک پروفایل قابل حمل عمل کرده و به کاربران امکان می‌ دهد تا در پلتفرم ‌های مختلف رسانه‌ای غیرمتمرکز فعالیت داشته باشند. هویت DeSo، دارایی ‌ها، محتوا و مشخصات فردی کاربر را حفظ کرده و تعاملات او را در اکوسیستم DeSo مدیریت می کند؛ همچنین امکان مشاهده فعالیت اینفلوئنسرها و حساب ‌های مورد علاقه را فراهم می ‌آورد.

توانمندسازی تولیدکنندگان محتوا در DeSo

در مقابل پلتفرم ‌های سنتی که پاداش عادلانه ‌ای به تولیدکنندگان محتوا نمی ‌دهند، DeSo با ارائه روش ‌های متنوع، به دنبال تغییر این روند است. یکی از این روش ‌ها، استفاده از "الماس" به عنوان پاداش اجتماعی است که کاربران می ‌توانند از طریق آن به تولیدکنندگان محتوا پاداش دهند و این پاداش‌ ها ارزش مالی واقعی دارند؛ به طوری که گزارش شده برخی تولیدکنندگان محتوا روزانه هزاران دلار از این طریق درآمد کسب کرده ‌اند.

کسب درآمد از طریق رمزارزهای سازنده و NFT

روش دیگر کسب درآمد برای تولیدکنندگان محتوا در DeSo، بهره‌ گیری از "رمزارزهای سازنده" (Creator Coins) و توکن ‌های غیرقابل تعویض (NFT) است. این امکانات به سازندگان اجازه می‌ دهد تا ارزش کار خود را به شکل جدیدی به کاربران ارائه دهند و از آن کسب درآمد کنند، ضمن اینکه ابزارهای نوینی برای تعامل کاربران با محتوا و دارایی ‌های دیجیتال فراهم می‌ شود.

نوآوری در توکن‌ های NFT اجتماعی

توکن ‌های NFT اجتماعی DeSo، ابزارهای نوآورانه‌ ای برای سرمایه‌ گذاری و نگهداری از دارایی ‌های NFT در پلتفرم ‌های رسانه‌ ای-اجتماعی غیرمتمرکز معرفی می ‌کنند. هر هویت DeSo به شکل یک توکن NFT نمایش داده می‌ شود و مجموعه‌ ای از NFTهای کاربر را به نمایش می‌ گذارد. کاربران می ‌توانند این NFTها را لایک کرده، کامنت بگذارند یا با "الماس" پاداش دهند. همچنین امکان جمع ‌آوری NFTها، دسترسی به محتوای خاص یا ثبت دائمی سابقه تعامل با سازنده NFT در پروفایل کاربری وجود دارد.

نقش و قابلیت ‌های تخصصی نودهای DeSo

نودها یا گره‌ های DeSo، ستون ‌های اصلی زیرساخت این بلاک چین هستند که وظیفه جمع ‌آوری و پخش محتوا در کل اکوسیستم را بر عهده دارند. این نودها با اتصال به DeSo Firehouse که تمامی داده ‌های بلاک چین را نمایش می ‌دهد، امکان مدیریت هوشمند محتوا را فراهم می ‌کنند. یکی از ویژگی‌ های متمایز نودها، قابلیت شخصی ‌سازی بالا از طریق رابط کاربری است؛ به گونه ‌ای که هر نود می ‌تواند بر اساس تم و موضوع مورد نظر خود، فیدهای محتوایی خاصی را مدیریت کند.

برای مثال، یک نود می ‌تواند به ‌طور اختصاصی تنها بر محتوای رمزنگاری ‌شده، اخبار ورزشی یا ترکیبی از موضوعاتی نظیر آشپزی و رمزارزها تمرکز کرده و محتوای متناسب با آن را به کاربران ارائه دهد. از نظر اقتصادی، پروژه DeSo جریان ‌های درآمدی متنوعی را برای اپراتورهای نود تعریف کرده است؛ این نودها علاوه بر دریافت کارمزد از تراکنش ‌های انجام شده در پلتفرم ‌هایی که از فید آنها استفاده می کنند، می ‌توانند از طریق دریافت هزینه ‌های اسپانسرینگ برای نمایش ویژه محتوا نیز درآمد کسب کنند.

اگرچه اجرای یک نود نیازمند دانش فنی و کدنویسی است اما با هدف تسهیل این فرآیند برای کاربران، پروژه DeSo دستورالعمل ‌های نصب و راه ‌اندازی سه‌ مرحله ‌ای را در صفحه GitHub خود ارائه داده است. این صفحه همچنین منبعی غنی از اطلاعات فنی برای بهینه‌ سازی عملکرد نودها و مدیریت بهتر اکوسیستم محسوب می ‌شود.